Moderne politiek duurt allemaal veel te lang: ’teveel praten en te weinig overleggen’

Rien van Eldijk (68) uit Tiel is een veelzijdig man. Hij kocht in 1996 zijn eerste tankstation in Barneveld en bouwde dat uit tot drie  locaties. In 2015 richtte hij een adviesbedrijf op en sinds 2014 zit hij actief in de lokale politiek van Tiel. Vandaag de dag adviseert hij andere tankstationhouders, werkt één dag per week voor Petrolview en is hij voorzitter van zijn lokale politieke partij.

Rien, hoe ben je uiteindelijk bij tankstations terechtgekomen?

In 1986 begonnen als vertegenwoordiger bij Margas autogas in Tiel en later door de verkoop van dit bedrijf overgegaan naar Van Gelder Aardolie uit Nijmegen. In 1996 heb ik een tankstation in Barneveld gekocht en een paar jaar later heb ik zelf een tankstation gebouwd in Ede op een bedrijventerrein, naast bij een afvalbedrijf. Ik ben ook oprichter en voorzitter geworden van de ondernemersvereniging daar. Later nog een Total station erbij in Ede, dus toen had ik drie tankstations.

En toen merkte je dat je een beetje begon af te stompen?

‘Ja, in 2005 merkte ik dat ik alleen maar ritjes aan het rijden was – van Tiel naar Ede naar Barneveld, Tiel, Ede, Barneveld. Ik sprak weinig mensen en deed alleen maar werk terwijl ik altijd gewend was om veel langs de weg te zitten bij klanten.. Toen heb ik in 2005 iemand kunnen vinden die 2 tankstations wilde huren. Ik kon toen mijn adviesbedrijf oprichten, dat vond ik leuk. In 2009 is die huurder failliet gegaan, dus toen kreeg ik die Total’s terug. Als iemand een tankstation failliet laat gaan, dan is het natuurlijk een beetje verlopen geworden. Dat heeft me heel veel moeite gekost om dat weer een beetje op de rit te krijgen.’

Toen kwam Total met een voorstel?

‘Ja, in 2012 had Total interesse in mijn locatie om daar een onbemand station neer te zetten. Ze  hebben toen een bemand station omgebouwd naar een Express. In ruil daarvoor kreeg ik een drietal locaties van Total Nederland om daar een soort van franchise op te gaan doen. Dus toen heb ik Nieuwegein, Doorwerth en Veenendaal erbij gekregen als tankstations. Die heb ik in 2021 over gedaan aan Mattijs Jongeneel. Barneveld verhuur ik en dat loopt eigenlijk wel prima. Tegelijkertijd was ik ook druk bezig met de advisering en toen kwam de
politiek om de hoek kijken.’

Hoe ben je in de politiek terechtgekomen?

‘In 2014 begon ik met vier jaar lang commissiewerk voor de Partij van de Burger in Tiel dus dat betekent dat je niet actief bezig bent in de Raad, maar wel bij de fractie zit en je wel nodig bent om te vertellen wat je ervan vindt. Dat ging eigenlijk goed. In 2018 zijn wij de grootste partij geworden en kwam ik in de Raad. Iedereen heeft een beetje een specialiteit en mijn speerpunten zijn de energiestrategie en het afvalbeleid. In 2022 ben ik opnieuw gekozen en na de volgende verkiezing in maart heb ik er twaalf jaar opzitten in de politiek. Dan ga ik wel stoppen.’

Je bent nog steeds heel actief. Hoeveel uur werk je eigenlijk per week?

‘Ik draai nog wel een uurtje of veertig in de week. Ik doe nog een stukje advieswerk, help nog een pomphouder met advieswerk en taxaties, spreek met gemeenten, doe aankoop- en verkoopbemiddeling. Dus ja, het is nog wel druk en een dag in de week passen we op…we hebben acht kleinkinderen.’

Je werkt ook nog één dag per week voor Petrolview. Wat doe je daar?

‘Ja, dan zie je ook heel goed wat er speelt. Ik denk dat zo’n vijftig procent van de tankstations onbemand is eigenlijk en bij de rest gaat ook nog veel gebeuren als de tabak wegvalt. Ik denk dat heel veel tankstations gaan sluiten.’

De branche staat behoorlijk op zijn kop momenteel. Wat moet er gebeuren volgens jou?

‘Het is nu echt de tijd om goed te kijken naar jouw ondernemerschap. Het is belangrijk om harde keuzes te maken voor jezelf. Als je tien, vijftien jaar vooruitkijkt, dan ziet de tankstation- wereld er heel anders uit. De tankstations zullen er anders uitzien en bedrijven moeten samenwerken en hebben ook de politiek nodig.’

Dat is ook een beetje jouw draad in de politiek: niet wachten tot de overheid het gaat regelen?

‘Precies. Wat ik merk in de politiek is dat er heel veel gepraat wordt, maar er wordt weinig gedaan. En het is nu eenmaal zo dat mensen echt iets doen als het echt moet. Pas als je zegt: bij jou komt een windmolen te staan, dan worden ze wakker. Als je er niet tegen bent dat er achter je huis een windmolen staat, dan komt de discussie pas op gang. Ik zeg: jongens, wijs nou een aantal gebieden aan waarin we wat willen – een zonneveld of een windmolen – en dan zie je dat de omgeving wakker wordt en actief gaat worden. Dan komt het gesprek op gang. Moderne politiek duurt het alle maal veel te lang, er wordt veel te veel gepraat en veel te veel overlegd. Dat is wel jammer.’

Probeer je die daadkracht vanuit het bedrijfsleven in te brengen in de politiek?

‘Ja, dat is natuurlijk wel de ambitie geweest om de politiek in te gaan. Je ziet nu ook – als je mensen hebt die daadkrachtig zijn binnen de politiek, dan gaat er ineens heel veel lopen. Dat duurt wel een paar jaar, maar er wordt nu volop gebouwd. We zijn heel druk bezig met het groot onderhoud aan de hoofdwegen en de fietspaden en het veilig maken van de woonwijken. Alle locaties waar gebouwd moet worden, worden nu gebouwd omdat je een aantal mensen in de politiek hebt die gewoon de ballen hebben om iets te gaan ondernemen.’

Wat kenmerkt die mensen dan?

‘Dat zijn toch een beetje de ondernemers. Die hebben gewoon die daadkracht, die willen niet teveel lullen, die willen doen. Zo’n College is niet alleen lintjes doorknippen en feestjes en partijen, maar doen. Voor de ambtenaar is het ook belangrijk dat ze weten dat ze een wethouder of een raadslid hebben dat daadkrachtig is. Als je die combinatie hebt, dan is het prima.’

Liep je wel eens tegen frustraties aan in de politiek?

‘Ja, met name over de onderbezetting bij de ambtenaren en daar krijg je meer begrip voor. Iedereen wil een vergunning en dan ligt er als snel een hele grote stapel. Ambtenaren hebben werkweken van 32 of 36 uur en dat is heel anders dan ondernemers. Je probeert eigenlijk dienstbaar te zijn aan de ander, maar dat lukt niet altijd.’

Jullie hebben toch wel wat voor elkaar gekregen in Tiel?

‘Ja, zeker. We leven in een democratisch land en natuurlijk heb je altijd tegenstanders als je een plan presenteert, maar dan moet je proberen daar tussendoor te laveren en tot iets te komen. Ik ben ook niet de man met de botte bijl, maar je moet proberen daar een beetje een middenweg in te vinden. Vaak lukt dat wel als je mensen uitlegt waarom je iets doet of wanneer je iets doet. Dan hebben mensen vaak wel begrip. Dat duurt wel eventjes vaak, maar uiteindelijk kom je er wel.’

Waar ben je trots op dat je hebt bereikt in de politiek?

‘Dat de zogenoemde lelijke puisten in Tiel – een locatie met oude gebouwen en braak liggende terreinen – nu weer volop bebouwd worden. En dat die energietransitie nu ook op gang gaat komen; er worden een zonneveld gebouwd en er komen twee windmolens te staan. Onze partij bestaat uit een kapper, een directeur en nog meer echte werk mensen, dat werkt goed. Bij ons is het niet zo politiek, het is bijna hoe een bedrijf functioneert. Met elkaar moet je ook samenwerken, dingen voor elkaar krijgen, compromissen sluiten, aan regels
voldoen. Lokale politiek is veel simpeler en veel makkelijker dan landelijke politiek. Bij landelijke politiek heb je zoveel te maken met wereldproblematiek waar wij zelf niks van weten. Lokaal kun je concrete dingen voor elkaar krijgen in je eigen omgeving – de speeltuintjes worden opgeknapt, de binnenstad wordt opgeknapt, scholen worden vernieuwd, er komt een nieuw zwembad. Dat je zorgt dat je voorzieningen behoudt.’

Wat zijn de grote uitdagingen in Tiel?

‘Ja, Tiel is van oudsher een arbeidersstad. Het opleidingsniveau is er redelijk laag en daarmee vallen de inkomsten tegen. Daar zijn we nu bezig om een inhaalslag te maken door duurdere huizen te gaan bouwen, zodat je ook mensen kunt aantrekken vanuit de Randstad die een ander bestedingspatroon hebben dan de gemiddelde Tielenaar. Daarmee kun je zorgen dat het ziekenhuis, zwembad en de schouwburg blijven.’

Hoe heb je altijd die focus kunnen houden met alle dingen die je deed?

‘Ik heb altijd geprobeerd tijd te maken voor mijn gezin. Als er wat leuks was, stond ik er wel bij. Als de kinderen op schoolreisje waren, was ik er vaak ook bij. Daarnaast was ik wel altijd tot diep in de nacht aan het werk. Als de kinderen sliepen, was ik aan het werk voor het bedrijf. Het is altijd wel zoeken natuurlijk. Als je nu kijkt naar mijn schoonzoons dan zijn dat allemaal ondernemers. De één zit in de slagerij, de ander in de supermarkt, de ander in de jeugdzorg – totaal anders allemaal, maar je leert wel heel veel van elkaar. Dat maakt het leven wel heel leuk.

Als je terugkijkt, hoe heb je dat allemaal voor elkaar gebokst?

‘Dat weet ik niet. Als ik terugdenk: jeetje jongen, hoe dan? In 2021 heb ik drie tankstations overgedaan dus ik ben nu bijna vier jaar geen eigenaar meer van meerdere stations. Ik vraag me wel eens af: hoe heb ik dat vier jaar geleden gedaan? Ik had drie tankstations en deed eigenlijk hetzelfde als nu, maar als je ouder wordt dan krijg je wel een ander tempo. Dingen kosten meer tijd. Als je jonger bent, ben je actiever, dan heb je een wat betere conditie, denk ik. Dat speelt wel een rol.’

Zijn er nog dingen die je wilt doen de komende tijd?

‘Ik stop met de politiek, maar ik wil me een beetje gaan concentreren op de ontwikkeling van vastgoed. Met name recreatief vastgoed. Dat is natuurlijk een andere wereld, maar dan moet je jezelf eerst even verdiepen in de materie. Die uitdaging lijkt me wel leuk. Als de politiek is afgerond, dan ga ik die stap nemen om te kijken hoe die wereld in elkaar zit. Kleinschalig; misschien een appartementje hier, een huisje daar kopen, kijken hoe we dat kunnen ontwikkelen. Ik heb dat altijd zo gedaan; eerst weten waar je over praat en dan kun je daarna doorpakken.’