‘Ik heb bewust de tijd genomen om na te denken’

Sommige mensen lijken hun hele leven verbonden aan één sector. Jarenlang was Ewout Klok een bekend gezicht in de wereld van tankstations. Als eigenaar van tankstation Klok bouwde hij aan zijn eigen bedrijf en daarnaast zette hij zich actief in voor de belangen van de branche. Hij was namelijk van 2016 tot 2024 voorzitter van BETA, kende de sector van binnen en van buiten, wist wat ondernemers bezighield en stond regelmatig aan de voorzijde van discussies over regelgeving, duurzaamheid en ondernemerschap. 

Maar wat gebeurt er wanneer die wereld plotseling wegvalt? Voor Klok bleek dat een vraag die dichterbij kwam dan hij ooit had gedacht. Nadat zijn betrokkenheid bij het tankstationbedrijf en de belangenbehartiging stopten, brak een periode aan waarin hij opnieuw moest ontdekken waar zijn energie lag. Niet omdat hij stil wilde zitten, maar omdat een belangrijk deel van zijn identiteit jarenlang verweven was geweest met een branche die plotseling achter hem lag.

Toch bleef hij niet lang aan de zijlijn staan. Tegenwoordig zet hij zich met dezelfde gedrevenheid in voor een totaal andere groep ondernemers, hij is namelijk voorzitter van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders. 

Op het eerste gezicht lijkt dat een opmerkelijke overstap.  Wie van buitenaf kijkt, ziet weinig overeenkomsten tussen een tankstation en een pluimveebedrijf, maar volgens Klok zijn de parallellen groter dan veel mensen denken. ‘Het draait uiteindelijk altijd om ondernemers,’ zegt hij. ’Om mensen die risico nemen, investeren, hard werken en tegelijkertijd afhankelijk zijn van beleid waar ze zelf maar beperkt invloed op hebben.’ 

Een leven tussen ondernemers 

Maar goed, jarenlang stond hij middenin de tankstationbranche. Niet alleen als ondernemer, maar ook als belangenbehartiger en daardoor zag hij dagelijks hoe politieke keuzes en maatschappelijke ontwikkelingen direct doorwerkten op de werkvloer. De tankstationwereld veranderde in de afgelopen decennia ingrijpend. Elektrificatie deed zijn intrede, duurzaamheidsvraagstukken kwamen steeds nadrukkelijker op tafel en ondernemers kregen te maken met een groeiende hoeveelheid regels. Tegelijkertijd moesten zij hun bedrijf draaiende houden, investeren in de toekomst en inspelen op veranderend consumentengedrag.

Klok zag hoe ondernemers voortdurend moesten schakelen. ‘Van buitenaf wordt soms gedacht dat ondernemers vooral bezig zijn met hun eigen bedrijf, maar de werkelijkheid is veel breder. Je bent continu bezig met personeel, klanten, regelgeving, investeringen en maatschappelijke ontwikkelingen. Dat vraagt enorm veel flexibiliteit.’ Juist die flexibiliteit bewonderde hij altijd in de ondernemers waarmee hij werkte. ‘Veel mensen onderschatten hoe snel ondernemers zich aanpassen. Dat geldt voor tankstationhouders, maar eigenlijk voor vrijwel iedere sector. Ondernemers wachten meestal niet af totdat iemand anders hun problemen oplost, maar zoeken zelf naar oplossingen.’ 

Het zwarte gat

Toen zijn betrokkenheid bij de tankstationwereld eindigde, kwam er onverwacht veel ruimte vrij. Ruimte in zijn agenda, maar vooral ruimte in zijn hoofd. Jarenlang had hij vrijwel dagelijks contact gehad met ondernemers, belangenorganisaties, beleidsmakers en branchegenoten en plotseling viel dat grotendeels weg. ‘Dat was wennen,’ vertelt hij. ‘Je bent jarenlang ergens intensief mee bezig en dan stopt dat. Dan merk je hoeveel van je tijd, aandacht en identiteit daarin zat.’

Hij vergelijkt het met topsporters die na hun carrière afscheid nemen van het veld. Niet omdat ze niet verder kunnen, maar omdat ze opnieuw moeten ontdekken waar hun passie ligt. ‘Je denkt van tevoren dat je daar wel klaar voor bent. Maar als het moment daadwerkelijk komt, blijkt dat toch anders.’ In die periode stelde hij zichzelf regelmatig de vraag wat hij hierna wilde doen. Wilde hij opnieuw een rol in een belangenorganisatie? Wilde hij terugkeren naar het ondernemerschap? Of juist iets totaal anders gaan doen? Het antwoord kwam niet direct. ‘Ik heb bewust de tijd genomen om na te denken. Niet meteen ergens induiken, maar eerst kijken waar ik echt energie van kreeg.’

Dat Ewout Klok zich tegenwoordig bezighoudt met belangenbehartiging, komt niet uit de lucht vallen. Vier jaar geleden probeer de voorzitter van de VVD in Drenthe de stap naar de landelijke politiek te zetten, maar die ambitie strandde voordat het echt serieus werd. Volgens Klok speelde daarbij een gebeurtenis uit het verleden een belangrijke rol. Jaren eerder had hij als tankstationondernemer, notabene met goedkeuring van de toenmalig VVD-Minister, bewust het alcoholverbod overtreden. Niet omdat hij het niet kende, maar juist om aandacht te vragen voor wat hij zag als oneerlijke regelgeving. 

Die actie bleef hem achtervolgen. ‘Dat werd uiteindelijk tegen mij gebruikt,’ vertelt hij. ‘Terwijl ik het gevoel had dat het vooral een reden was die goed uitkwam.’ Toch kijkt hij zonder bitterheid terug op die periode. De ervaring bevestigde vooral wat hij al vermoedde: politiek draait niet alleen om inhoud. Timing, beeldvorming, interne verhoudingen en strategie spelen minstens zo’n grote rol. ‘Je leert hoe belangrijk het is om niet alleen gelijk te hebben, maar ook om mensen mee te krijgen.’ Misschien kwam er daardoor nooit een Kamerzetel, maar de ervaring maakte hem wel scherper als belangenbehartiger. Want juist doordat hij zowel de wereld van ondernemers als de wereld van de politiek van dichtbij heeft meegemaakt, begrijpt hij hoe groot de afstand tussen die twee soms kan zijn. 

Een onverwachte nieuwe wereld 

Die nieuwe richting vond hij uiteindelijk in de agrarische sector, meer specifiek: de pluimveehouderij. Tijdens een tv-programma kwam hij mensen tegen van die sector en het triggerde hem. ‘Ondernemers die hard werken, investeren in hun bedrijf en tegelijkertijd worstelen met onzekerheid over beleid. Dat sprak me aan.’ Bovendien ontdekte hij dat veel ondernemers in de pluimveesector zich niet altijd goed begrepen voelen door de buitenwereld. ‘Er wordt vaak over hen gesproken, maar minder vaak mét hen.’ Juist daar zag hij een rol voor zichzelf. 

De kracht van het verhaal 

Als er één les is die Ewout Klok heeft meegenomen uit de tankstationwereld, dan is het volgens hem het belang van communicatie. ‘Veel ondernemers zijn ontzettend goed in ondernemen, maar minder goed in het vertellen van hun verhaal.’ Dat ziet hij ook terug in de pluimveehouderij. Volgens hem bestaat er bij veel burgers een beperkt beeld van wat moderne pluimveebedrijven daadwerkelijk doen. ‘Mensen vormen hun mening vaak op basis van losse beelden of incidenten terwijl de werkelijkheid veel complexer is.’

Daarom probeert hij ondernemers aan te moedigen om vaker zichtbaar te zijn. ‘Laat zien wat je doet. Leg uit waarom je bepaalde keuzes maakt. Vertel hoe je bedrijf werkt. Mensen hoeven het niet altijd met je eens te zijn, maar begrip begint met kennis.’ Die gedachte sluit aan bij een overtuiging die hij al jarenlang heeft. ‘Als mensen niet weten wat je doet, kunnen ze er ook geen begrip voor hebben en zonder begrip ontstaat er geen draagvlak.’ 

Tussen beleid en praktijk 

Wat hem vooral motiveert, is het overbruggen van de kloof tussen beleid en praktijk. ‘In Den Haag worden veel besluiten genomen met goede bedoelingen, maar soms zie je dat de gevolgen op de werkvloer onvoldoende worden meegenomen.

Dat zag hij eerder in de tankstationbranche en ziet hij nu opnieuw in de agrarische sector. ‘Beleidsmakers kijken vaak naar het grotere plaatje en ondernemers naar de dagelijkse werkelijkheid. Beide perspectieven zijn belangrijk.’ Volgens hem ontstaat spanning wanneer die werelden te ver uit elkaar groeien. ‘Dan krijg je situaties waarin ondernemers het gevoel hebben dat er over hen wordt beslist zonder dat iemand begrijpt wat de praktische gevolgen zijn.’ Juist daarom vindt hij belangenbehartiging zo belangrijk. Niet als middel om verandering tegen te houden, benadrukt hij, maar om ervoor te zorgen dat beleid uitvoerbaar blijft. ‘Verandering hoort erbij. Dat geldt voor iedere sector. Maar veranderingen moeten wel realistisch zijn.’ 

Respect voor ondernemerschap 

‘Of hij ooit nog terugkeert naar de tankstationwereld? Klok sluit niets uit, maar zijn focus ligt momenteel duidelijk elders. ‘Ik kijk vooral naar waar ik nu waarde kan toevoegen.’ En die waarde ziet hij op dit moment in het ondersteunen van ondernemers die voor grote uitdagingen staan. ‘Of het nu gaat om tankstationhouders, pluimveehouders of ondernemers in een andere sector; uiteindelijk hebben ze veel gemeen. Ze willen duidelijkheid, perspectief en de ruimte om hun bedrijf verder te ontwikkelen.’ Zijn eigen overstap heeft hem bovendien iets geleerd. ‘Je denkt soms dat je identiteit verbonden is aan één sector, maar uiteindelijk draait het om de mensen met wie je werkt en de onderwerpen waar je energie van krijgt.’ Terugkijkend op de periode na zijn afscheid van de tankstationbranche ziet hij het zwarte gat daarom anders dan destijds. ‘Natuurlijk was het een moeilijke fase. Maar achteraf gezien was het ook een periode waarin nieuwe deuren open gingen.’ En die nieuwe deuren hebben hem gebracht naar een wereld die hij vroeger nauwelijks kende, maar waarin hij inmiddels net zo bevlogen spreekt als ooit over tankstations.

Van ondernemersclub naar brancheorganisatie 

Wanneer Ewout terugkijkt op zijn jaren bij BETA ziet hij niet alleen zijn eigen ontwikkeling, maar ook die van de sector zelf. Volgens hem veranderde de tankstationwereld in relatief korte tijd fundamenteel. ‘Toen ik begon, waren er veel meer zelfstandige ondernemers actief, vertelt hij. ‘In de loop der jaren zag je steeds grotere organisaties ontstaan.

Bedrijven werden professioneler georganiseerd en beslissingen werden steeds vaker op concernniveau genomen.’ Die ontwikkeling had ook gevolgen voor BETA. Waar de organisatie ooit vooral een vereniging van individuele ondernemers was, veranderde zij geleidelijk in een belangenorganisatie voor ondernemingen en grotere bedrijven. ‘Dat is niet goed of slecht, het is gewoon een ontwikkeling die je ziet wanneer een sector volwassen wordt. Maar het betekende wel dat de dynamiek veranderde.’ Juist vanuit die gedachte werd DRIVE opgericht en daar kijkt hij met trots op terug.